ĐỀ SỐ 2: ĐỀ THI HỌC KỲ 1 NGỮ VĂN 9, PHÒNG GD & ĐT TP. PLEIKU,
GIA LAI
NĂM HỌC: 2018-2019
Thời gian làm bài: 90 Phút
Mục tiêu
- Kiểm tra, đánh giá năng
lực học sinh trong học kì I đã qua.
- Tích hợp phần văn bản và
phần tiếng Việt qua các bài đã học.
- Rèn luyện kĩ năng viết
câu, trình bày đoạn văn, bài văn hoàn chỉnh
PHẦN I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Đọc đoạn văn sau và thực
hiện các yêu cầu bên dưới:
“ ...Vua Quang Trung cưỡi
voi ra doanh yên ủi quân lính, truyền cho tất cả đều ngồi mà nghệ lệnh, rồi dụ
họ rằng:
- Quân
Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các người đã biết chưa? Trong khoảng
vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia
nhau mà cai trị. Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt
khác. Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân
dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi.
Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên
có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm
điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là
thắng và đuổi được chúng về phương Bắc. Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng phận, bờ
cõi lặng yên, các vua truyền ngôi lâu dài. Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta
không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia. Mọi việc lợi, hại, được, mất ấy đều
là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước. Nay người Thanh lại sang, mưu đồ
lấy nước Nam ta đặt làm quận huyện, không biết trông gương mấy đời Tống,
Nguyên, Minh ngày xưa. Vì vậy ta phải kéo quân ra đánh đuổi chúng. Các ngươi đều
là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực để dựng
nên công lớn''.
(Theo SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1: Nhận biết
Đoạn văn trên trích từ văn
bản nào? Tác giả là ai?
Câu 2: Thông hiểu
Hãy giải thích cụm từ “đồng
tâm hiệp lực”
Câu 3:
Thông
hiểu
Trong đoạn văn có câu:
“Từ đời nhà Hán đến
nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người
mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi. Đời Hán có Trưng Nữ Vương,
đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh
có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận
lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về
phương Bắc’.
Hãy xác định biện pháp tu
từ trong câu văn trên và cho biết tác dụng của nó.
Câu 4: Vận dụng cao
Từ đoạn trích trên và bằng
hiểu biết của mình, em hãy trình bày suy nghĩ của bản thân về lòng yêu nước của
con người Việt Nam
PHẦN II. LÀM VĂN
Tưởng tượng em được gặp gỡ
và trò chuyện với nhân vật người lính lái xe trong bài “Bài thơ về tiểu đội xe
không kính”. Viết bài văn kể lại cuộc trò chuyện thú vị đó (có sử dụng yếu tố
miêu tả nội tâm và nghị luận)
HƯỚNG DẪN GIẢI
CHI TIẾT
|
Phần
|
Nội dung
|
|
I
|
1.
Phương pháp: căn cứ bài Hoàng Lê nhất
thống chí
Cách giải:
- Văn bản: Hoàng Lê nhất thống chí
- Tác giả: Ngô gia văn phái.
2.
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
- Nghĩa cụm từ “đồng tâm hiệp lực”: cùng nhau góp sức,
chung lòng để làm một việc gì đó.
3.
Phương pháp: căn cứ bài Liệt kê; phân
tích
Cách giải:
- Biện pháp nghệ thuật: Liệt kê (Đời Hán có Trưng Nữ
Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo,
đời Minh có Lê Thái Tổ)
- Tác dụng: liệt kê các triều đại, để qua đó khẳng định
ở mỗi thời đại khác nhau ta đều đánh tan giặc Trung khi chúng xâm lược nước
ta. Từ đó khơi gợi, khích lệ lòng yêu nước và tinh thần chiến đấu ở binh sĩ.
4.
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
1. Giới thiệu chung: Dẫn dắt từ văn bản trên đến
lòng yêu nước của con người Việt Nam.
2. Bàn luận
- Tinh thần yêu nước là truyền thống quý báu của nhân
dân ta, đã được lưu giữ từ ngàn đời nay:
+ Xưa có Hai Bà Trưng, có Trần Hưng Đạo, ... anh dũng
chiến đấu đánh đuổi quan xâm lược phương Bắc.
+ Trong thời kì kháng chiến những tấm gương xả thân vì
nghĩa rất nhiều như: Phan Đình Giót, Tô Vĩnh Diện; Võ Thị Sáu, ... sẵn sang
hi sinh mình vì độc lập của tổ quốc.
+ Ngày nay tình yêu nước được thể hiện ở những việc
như: giữ gìn môi trường sống; học tập chăm chỉ, định hướng rõ ràng để xây dựng
đất nước giàu mạnh; ...
- Trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước:
+ Chăm chỉ học tập, cố hiến hết sức mình cho đất nước.
+ Có lối sống lành mạnh, đạo đức tốt.
+ Có mục tiêu sống rõ ràng, lành mạnh
+ ...
- Mở rộng vấn đề và liên hệ bản thân.
|
|
II
|
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
1. Mở bài:
Trong cuộc sống, có những người ta chỉ gặp một lần, chỉ
trò chuyện chốc lát nhưng cũng đã để lại nhiều dấu ấn, tác động sâu sắc đến
cuộc sống chúng ta. Thật may mắn và tình cờ, tôi đã được gặp gỡ và trò chuyện
với người lính lái xe trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến
Duật. Cuộc gặp gỡ và trò chuyện ấy đã tác động rất nhiều đến suy nghĩ và tình
cảm của tôi.
2. Thân bài:
* Kể lại tình huống được gặp
gỡ, trò chuyện với người lính lái xe (Nhà trường tổ chức cho lớp đi thăm
nghĩa trang Trường Sơn ngày 27-7. Ở đó, tôi được biết người quản trang chính
là người lính Trường Sơn năm xưa ...)
* Miêu tả người lính đó
(ngoại hình, tuổi tác, ...)
* Kể lại diễn biến cuộc gặp
gỡ và trò chuyện:
- Tôi hỏi bác về những năm tháng chống Mỹ khi bác lái
xe trên tuyến đường Trường Sơn.
- Người lính kể lại những gian khổ mà bác và đồng đội
phải chịu đựng: Sự khốc liệt của chiến tranh, bom đạn của kẻ thù là xe bị vỡ
kính, mất đèn, không mui.
- Người lính kể về tinh thần
dũng cảm, về tư thế hiên ngang, niềm lạc quan sôi nổi của tuổi trẻ
* Chia tay người lính lái
xe.
* Suy nghĩ về cuộc gặp gỡ,
trò chuyện:
- Những câu chuyện người lính kể cho tôi nghe tác động
rất nhiều đến suy nghĩ và tình cảm của tôi.
- Tôi khâm phục và tự hào về
thế hệ cha ông anh dũng, kiên cường đánh giặc và làm nên chiến thắng vẻ vang.
- Tôi thấm thía hơn giá trị thiêng liêng của chủ quyền
tự do, độc lập mà dân tộc ta đã đổ bao xương máu mới giành được.
- Liên hệ với bản thân: phấn đấu học tập, tu dưỡng bản thân trước bom đạn kẻ thù,
trước khó khăn, gian khổ
-> Những suy nghĩ của bản thân (xen miêu tả nội tâm +
Nghị luận)
3. Kết bài:
|
0 nhận xét: